Religijność - ku pełni życia

Religijność niedojrzała zastępuje życie, stanowi jakąś formę ucieczki od życia, podczas gdy religijność dojrzała uczy życia, gdyż umożliwia odkrycie prawdy i dorastanie do miłości.[1] Religijność prawdziwa przekłada się na codzienne życie pełne wrażliwości i ofiarności w okazywaniu życzliwości, dobroci i miłości innym. Religijność czysta i bez skazy wobec Boga i Ojca wyraża się w opiece nad sierotami i wdowami w ich utrapieniach i w zachowaniu siebie samego nieskalanym od [negatywnych] wpływów świata (Jk 1,27). Religijność nie chroni jednak od błędów. Popełnianie ich jest elementem człowieczeństwa. Perfekcjonizm i wymaganie od siebie doskonałości co do detalu, może przyczynić się tylko do niepotrzebnych stresów i znerwicowania. Spowalnia też wzrost duchowy i odbiera radość życia. Przejawem perfekcjonizmu jest melancholia, nieustanne niezadowolenie i niepokój. Dystans do samego siebie pojawia się wraz z psychiczną dojrzałością. Św. Ignacy mawiał, że należy starać się wszystko robić tak, jakby wszystko od nas zależało, a przy tym modlić tak, jakby wszystko zależało od Boga.[2]

Istotą religijności i pobożności jest osobowa relacja z Bogiem oparta na wierze, nadziei i miłości. W życiu człowieka relacja z Bogiem winna być oparta na równoczesnym czynnym budowaniu relacji więzi z ludźmi. Wymaga więc ona zarówno zainteresowania ludźmi, jak i gotowości do tolerowania ich i przebaczania im, do pochylania się nad ich ludzkimi słabościami.[3] Człowiek [zatem] dojrzewa w dialogu i poprzez dialog[4], zarówno względem bliźniego, jak i względem Boga. Jakub L. Moreno (1889−1974), twórca psychodramy, określał Boga jako «iskrę (Funk) wszelkiej kreatywności i spontaniczności», uważając przy tym, że Bóg obdarowuje człowieka swoją kreatywnością, czyniąc go przez to «swoim partnerem, współpracownikiem, współkreującym i współistniejącym».[5] Innymi słowy człowiek dojrzewa poprzez współtworzenie świata.

Każdy może być twórcą czegoś pięknego, ponieważ każdy ma w sobie jakiś dar, talent lub zdolność od Stwórcy. Coś, czym może ubogacić świat i innych, co może rozwinąć i czym może się podzielić. Nie ma ludzi nieobdarowanych. Różnią nas tylko rodzaje otrzymanych darów.  

---

[1] Ks. dr Marek Dziewiecki [za:] Krystyna Sztuka, Wyobraźnia a rozwój duchowy, Wyd. WAM, Kraków 2010, s. 183.

[2] Krystyna Sztuka, Wyobraźnia…, s. 217.

[3] Tamże, s. 211.

[4] Tamże, s. 246.

[5] J. L. Moreno [za:] Krystyna Sztuka, Wyobraźnia…, s. 276.

Droga chrześcijanina

Mając życie od Ducha, do Ducha się też stosujmy.

(Ga 5,25)

Cechą chrześcijańskiej drogi jest nawrócenie (2 P 3,9) i rozwój duchowy. Św. Jan Ewangelista napisał o tym w słowach Jezusa: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci, jeśli się ktoś nie narodzi powtórnie, nie może ujrzeć królestwa niebieskiego. (…) Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci, jeśli się ktoś nie narodzi z wody i z Ducha, nie może wejść do królestwa niebieskiego (J 3,3.5). Narodzenie, nawrócenie, odnowienie - dotyczą wnętrza.

Życie w zjednoczeniu z Bogiem wiąże się z rozwojem integralnym człowieka:

- otwartością na łaskę i dary Boga,

- przejęciem się życiem duchowym poprzez wrażliwość na natchnienia Ducha Świętego,

- poznawaniem i pełnieniem woli Boga,

- gorliwością w miłowaniu bliźnich.

Św. Piotr Apostoł wskazuje na kilka elementów, które towarzyszą drodze ku pełni życia w Bogu: wiarę, cnotę, poznanie, powściągliwość, cierpliwość, pobożność, przyjaźń braterską i miłość (zob. 2 P 1,5−7). W odniesieniu do darów tych, zapewnia: nie uczynią was one bezczynnymi ani bezowocnymi przy poznawaniu Pana naszego Jezusa Chrystusa (2 P 3,8).

Na duchowych ścieżkach człowiek może doświadczać Bożego światła, które daje zrozumienie i ubogacenie wewnętrzne na płaszczyźnie przeżyć serca. Nawet w chwilach ciemności, kiedy brakuje duchowego wsparcia i wskazówki, po upływie czasu próby i głębszego zawierzenia oraz ufności względem Boga, człowiek może poznać, że został obdarowany kolejnym skarbem duszy.

Po każdym, nawet najtrudniejszym doświadczeniu, można wciąż miłować mocą i sercem Chrystusa, rozkoszując się szczęściem jedności z Ojcem Niebieskim.

Powiew Boga

Im niższa potrzeba, tym bardziej domaga się zaspokojenia. Analogicznie: im wyższa potrzeba, tym mniej domaga się zaspokojenia. W piramidzie potrzeb najniżej sytuują się potrzeby fizjologiczne, warunkujące przeżycie (potrzeba pożywienia, snu). Dalej potrzeba poczucia bezpieczeństwa i stabilizacji (wolność od strachu i poczucia zagrożenia). Wyżej jest potrzeba przynależności, czyli więzi miłości, bliskości, poczucia uczestnictwa w życiu innych. Jeszcze wyżej mieści się potrzeba uznania, charakteryzująca się poczuciem ważności dla innych, poczuciem własnej wartości i kompetencji. Nad nią jest potrzeba samoakceptacji, czyli rozwijania swoich zdolności i twórczego działania. Najmniej domaga się zaspokojenia potrzeba transcendencji i Boga, wyrażająca się zdolnością przekraczania siebie, aby miłować i służyć innym. W całej piramidzie potrzeb kryje się droga do pełnego i autentycznego rozwoju duchowego. Im „cichsza” (w odczuciu wewnętrznym) i wyższa potrzeba, tym bardziej szlachetna i uświęcająca. Potrzeba najmniej domagająca się zaspokojenia daje najwięcej szczęścia i spełnienia, bowiem ma swoje zakorzenienie w Bogu, jako radość ze zjednoczenia z Ojcem Niebieskim w duszy i sercu. Oczywiście nie sposób zaniedbać podstawowych potrzeb z najniższego szczebla. Nie można ich lekceważyć, bo byłoby to ze szkodą dla ciała. Ciało wymaga dbałości, ponieważ jest darem Bożym. Ma ono swoje prawa, które trzeba respektować (trudno żyć bez jedzenia czy snu). Ciało jednak nie może nami kierować, lecz winno pomagać w pełnieniu woli Bożej. O jej odczytaniu decyduje stopień wrażliwości serca na poruszenia w duszy. Świat duchowy, w którym ciało uczestniczy, ma naczelne zadanie w życiu człowieka. W nim znajduje się mapa naszej podróży ku pełni życia w Chrystusie. Istotą duchowości chrześcijańskiej jest pójście za Chrystusem.[1] Pójście zaś za Synem Człowieczym oznacza odpowiadanie na natchnienia obecne w duszy ludzkiej. W sanktuarium wewnętrznego serca przemawia bowiem do człowieka sam Bóg-Ojciec. Postawa i życie Jezusa są wzorem najwyższej i najbardziej owocnej relacji człowieka z Bogiem. Doskonałe poznanie Jezusa jest bazą wyjściową w rozwoju duchowym. Wiedza ta winna uzdolnić i rozpalić człowieka do naśladowania Syna Człowieczego w czynnym miłowaniu Boga i ludzi na co dzień. Nie wystarczy więc samo poznanie, choćby najdoskonalsze. Dalszą częścią życia jest gorące miłowanie. To nieodzowny etap wzrostu duchowego. Dlatego tak ważna jest wrażliwość na powiew Boga w wewnętrznym sercu człowieka.

  

A oto Pan przechodził. Gwałtowna wichura rozwalająca góry i druzgocąca skały [szła] przed Panem; ale Pan nie był w wichurze. A po wichurze – trzęsienie ziemi: Pan nie był w trzęsieniu ziemi. Po trzęsieniu ziemi powstał ogień: Pan nie był w ogniu. A po tym ogniu – szmer łagodnego powiewu. Kiedy tylko Eliasz go usłyszał, zasłoniwszy twarz płaszczem, wyszedł i stanął przy wejściu do groty. A wtedy rozległ się głos mówiący do niego: «Co ty tu robisz, Eliaszu?» Eliasz zaś odpowiedział: «Żarliwością rozpaliłem się o chwałę Pana, Boga Zastępów (…)»  (1 Krl 19,11−14).

---

[1] Krystyna Sztuka, Wyobraźnia a rozwój duchowy, Wyd. WAM, Kraków 2010, s. 177.