Miłość w małżeństwie - cz.2.

Kobieta i mężczyzna stanowią dwa różne światy, również w sferze seksualnej. Przeżycia mężczyzny podobne są do ognia z zeschłych liści, który nagle bucha płomieniem i potem równie szybko gaśnie. Przeżycia kobiety natomiast porównać można do płonącego węgla. Jej mąż musi rozniecić ten ogień cierpliwie, z miłością. A kiedy buchnie jasnym płomieniem, będzie palił się intensywnie i promieniował ciepłem przez długi czas.[1]

Jakie małżeństwo jest szczęśliwe? Ojciec Ksawery Knotz wskazuje na trzy płaszczyzny wspólnego życia, które mają na to wpływ: modlitwa z relacją (ołtarz modlitwy), posiłki z dialogami (ołtarz zasiadania) oraz łoże z pożyciem (ołtarz obdarowania).[2] Jeśli chodzi o tę ostatnią przestrzeń, wskazuje, że bez dialogu na temat życia seksualnego trudno sobie wyobrazić szczęśliwe małżeństwo. Dlatego jest tak ważne, aby małżonkowie informowali się, co osobiście lubią i czego nie lubią w czasie współżycia seksualnego.[3] Wszystko może być ważne, nawet rzeczy zewnętrzne tworzące klimat i zapach, stąd wiele par dba o odpowiednią bieliznę, olejki do ciała czy perfumy.[4] Nastrój, uczucie miłości, głębokie oddanie i poczucie wyboru właściwych wartości życiowych, jakie niesie rodzina stwarzają dogodne warunki zbudowania atmosfery bliskości, zaufania, emocjonalnego ciepła i poczucia bezpieczeństwa. Jednocześnie sprzyjają pokonaniu lęku i niecierpliwości, otwierając na jedność współmałżonków. Każda myśl, słowo, gest, uczynek żony do męża i męża do żony mogą stać się wyrazem uwielbienia, stąd nawet pocałunki złożone na ciele kochanej osoby oznaczają szacunek, cześć, adorację, także komunię[5] i znak pokoju. Jednakże im bardziej intymne pieszczoty małżonkowie podejmują, tym bardziej potrzebna jest im delikatność, wyczucie chwili, wrażliwość.[6] Co zatem jest celem w bliskości męża i żony? Celem współżycia seksualnego nie jest sama przyjemność, ale coś znacznie trwalszego – zbudowanie więzi, przeżycie jedności w intymnym spotkaniu kochających się osób.[7] W głębi miłości zbudowanej przez żywą relację duchowo-cielesną obie zjednoczone ze sobą osoby odnajdują jakby ciepły dom, przystań, ukojenie, nie potrzebując nic więcej: W ciele kobiety mężczyzna znajduje jakby dom – zagłębia się w miejsce ciepłe i przytulne. Kobieta, przyjmując mężczyznę, otulając go tak jak tylko ona to potrafi zrobić, czuje się wypełniona.[8] Mężczyzna doświadcza w swoich ramionach kobiecości, kobieta doświadcza męskości.[9] I chociaż twierdzi się, że kulminacją (a więc szczytem upojenia) jest orgazm, to nie on jest priorytetem we współżyciu. Ze strony mężczyzny głównym kryterium potwierdzającym (…) męskość nie jest tylko umiejętność doprowadzenia żony do orgazmu, ale okazanie jej miłości, umiejętność nawiązania głębokiej relacji duchowej i psychicznej, czyli o wiele pełniejsze zjednoczenie się z nią. Gdy będzie adorował żonę, troszczył się o nią, wtedy umożliwi jej rozwój seksualny.[10] W małżeństwie uświęcenie dotyku dokonuje się całościowo: Pod wpływem łaski Bożej [nawet] namiętność staje się cielesnym tchnieniem duszy, które ogarnia warstwę cielesną człowieka.[11] Aby tak budować relację ze współmałżonkiem potrzebna jest jednak jedność z Bogiem: Ludzie „czystego serca” o wiele łatwiej przeżywają intymność i namiętność jako dar od Pana Boga.[12] Dzięki temu nie mówi się już o czymś nieczystym, ale o prawdziwym, czystym akcie miłosnym. Miłość między małżonkami, która wyraża się w akcie płciowym, powoduje, że cielesność człowieka zostaje wyniesiona w kierunku nieba.[13]

---

[1] I. Trobisch, Być kobietą, Pax, Warszawa 1991, s. 19.

[2] Por. K. Knotz, Seks, jakiego nie znacie. Dla małżonków kochających Boga, s. 18−19.

[3] Tamże, s. 38.

[4] Tamże, s. 39.

[5] Tamże, s. 40.

[6] Tamże, s. 43.

[7] Tamże, s. 43−44.

[8] Tamże, s. 43−44.

[9] J. Eldredge, Dzikie serce, Wyd. W drodze, s. 183.

[10] K. Knotz, Seks..., s. 44.

[11] Por. M. P. Laroche, Une seule chair, s. 138.

[12] K. Knotz, Seks…, s. 47.

[13] Tamże, s. 49.

Miłość w małżeństwie - cz.1.

Jakich pytań jest najwięcej? Wydaje się, że pytań o prawdę: kim jest świat, kim jest Bóg, kim jest człowiek, czym jest życie, czym jest śmierć, czym jest wieczność, czym jest wiara, czym jest miłość, itd.? A jeśli zatrzymam się na tym ostatnim pytaniu i zadam je raz jeszcze, to jaką odszukam dziś odpowiedź? Tak wiele jest prób odpowiedzi w ciągu wieków.

Jedną z wielu platform wyrażania miłości jest środowisko rodziny – najmniejszej i podstawowej komórki społecznej. W tej właśnie wspólnocie może dokonać się doświadczanie na co dzień tego, czym jest miłość, bowiem  w chrześcijańskim ujęciu w tym środowisku pragnie się wspólnoty drogi do Boga i świętości, by była szansa spotkania i obcowania z Dawcą Miłości. Ojciec Ksawery Knotz OFMCap w książce pt. Seks, jakiego nie znacie. Dla małżonków kochających Boga pisze: Bożym zamiarem jest tak uświęcić małżonków, aby wzajemna miłość doprowadziła ich do głębokiego, wprost mistycznego spotkania z Bogiem[1]. Oczywiście nie ma idealnych rodzin, choć wiele pragnie jeśli nie ideału, to przynajmniej normalności i wzajemnej życzliwości. Droga do świętości małżonków to droga do zdobycia umiejętności wzajemnego kochania się – odkrycia nowego sposobu miłości, której nie ma powszechnie na świecie, która ma całkiem inną jakość, ale zawsze w codzienności, w której małżonkowie żyją – kochają się, mieszkają, pracują…[2] Dlatego też w małżeństwie jednym z wyrazów miłości jest jedność. Stąd mówi się o współuczestnictwie, współprzeżywaniu, wzajemnej miłości, wspólnocie życia, współżyciu. Warto dodać, że to ostatnie określenie, czyli współżycie małżonków nie jest przeciwne ich świętości, lecz wręcz odwrotnie. Łaska Boża czyni bowiem wzajemny dar ciał znakiem świętej, sakramentalnej miłości małżeńskiej. Istotą małżeńskiego zjednoczenia jest obdarowywanie się sobą nawzajem.[3] Chodzi tu o dobry dotyk, w tym i to szczytowe zespolenie, o którym autor książki nie boi się napisać wprost, że to jest dobre w małżeństwie. Przyjemność płynąca z seksu nie jest tu ani wstydliwie przemilczana, ani oceniana negatywnie.[4] Podkreśla znaczenie dobrego dotyku, przez który jest szansa, by chwalić Boga również w swojej cielesności (por. 1 Kor 6, 19−20). Ponadto o. K. Knotz podkreśla ogromną wartość płynącą z owej wzajemności i relacji. Każde małżeństwo, które się miłuje widzi w tym wielki, wyjątkowy dar, łaskę Bożą − widzialny znak Boskiej, niewidzialnej obecności (czynnej Miłości)[5].

Miłość jest przeżywaniem i doświadczaniem dobra, daru i służby. Nie ma w niej miejsca na letarg i kwietyzm, choć są chwile zachwytu, euforii, uniesienia, upojenia czy nawet ekstazy. Pozwala ich bowiem doświadczyć w szczególności refleksja o Bożej wspaniałomyślności. Niestety o ten dar trzeba się troszczyć, jak o roślinkę, która potrzebuje pielęgnacji i troski: Czynna rola męża i żony w budowaniu ich relacji z Chrystusem i między sobą jest bardzo ważna[6]. Codzienna praca nad kształtowaniem wzajemnej relacji miłości jest najgłębszą modlitwą, której nie może zabraknąć w domu. Wzajemna troska o siebie, empatia, słuchanie partnera, wszelaka pomoc, to wyraz wiary czynnej, która w postawie chrześcijańskiej ma miejsce priorytetowe. Bez niej człowiek jest karykaturą chrześcijanina. Praca nad wspólnotą życia małżeńskiego jest wpisana w powołanie żony i męża, dlatego więc sakrament małżeństwa nie realizuje się w samym tylko rycie, ale codziennej trosce i pielęgnowaniu więzi małżeńskiej, nieustannym uczeniu się wspólnego życia i polecaniu tych wszystkich spraw Panu Bogu[7]. Tym samym wierny w miłości do współmałżonka modli się całym sobą i okazuje uwielbienie Bogu, bowiem w modlitwie najważniejsza jest miłość do Boga, która wypływa z głębi serca.[8] Tak osiąga szczyt swego powołania i spełnienia, które jednoczy go równocześnie z poślubioną osobą i z Bogiem. Tak odczytuję to z chrześcijańskiego punktu widzenia. A jak jest z punktu widzenia osób niewierzących? Wydaje się, że ludzie niewierzący chwilowo zamykają się na interpretację swojej miłości jako daru od Boga i zarazem znaku Jego miłości.[9]

---

[1] K. Knotz, Seks, jakiego nie znacie. Dla małżonków kochających Boga, Wyd. Św. Paweł, Częstochowa 2009, s. 21.

[2] Tamże, s. 34.

[3] Tamże, s. 22.

[4] Tamże, s. 22.

[5] Tamże, s. 25.

[6] Tamże, s. 27.

[7] Tamże, s. 33.

[8] Tamże, s. 29.

[9] Tamże, s. 24.

Pieśni Mieczysława Karłowicza

Mieczysław Karłowicz to urodzony 11 grudnia 1876 r. syn wybitnego etnologa i językoznawcy. Z zawodu był kompozytorem i dyrygentem, z zamiłowania taternikiem i fotografem. Ponadto grał na skrzypcach i zajmował się też publicystyką. Jest przedstawicielem nurtu późnego romantyzmu.

Twórczość „pieśniarska” Karłowicza trwała zaledwie 8 lat. Zachowały się 22 miniatury wokalno-instrumentalne na głos solowy z fortepianem. Mieczysław pierwszą z nich skomponował w wieku 15 lat. Była to pieśń pt. „Cudowny kwiat” do słów Czesława Jankowskiego. Utwór ten niestety zaginął, podobnie jak dwa inne: „Zbudź się” oraz „W zadumań naszych dal błękitną…”. Aż 16 pieśni powstało w 1896 r. Dwudziestoletni Mieczysław przebywał wówczas na studiach w Berlinie, ucząc się kompozycji u Henryka Urbana.

Do tworzenia pieśni najczęściej inspirowała go poezja Kazimierza Tetmajera. W twórczości Karłowicza znaleźć można także pojedyncze utwory do słów: Juliusza Słowackiego, Zygmunta Krasińskiego, Heinricha Heinego, Adama Asnyka, Jana Iwańskiego, Czesława Jankowskiego, Jana Waśniewskiego i Marii Konopnickiej.

Pieśni Karłowicza uważane są za jedne z piękniejszych w polskiej literaturze wokalnej, choć sam kompozytor oceniał niektóre z nich bardzo rubasznie (jako „grzechy młodości”). To jego własna samokrytyka i cenzura spowodowały, że za życia zdecydował się na wydanie drukiem tylko tych pieśni, które uważał za najlepsze. Wśród nich znalazły się m.in. następujące utwory:

- „Zasmuconej” (do słów Kazimierza Glińskiego),

- „Skąd pierwsze gwiazdy” (do tekstu Juliusza Słowackiego),

- „Na śniegu” (do wiersza Marii Konopnickiej),

oraz 3 pieśni do słów Kazimierza Tetmajera:

- „Zawód”,

- „Pamiętam ciche, jasne, złote dnie” i

- „Smutną jest dusza moja”.

Mieczysław Karłowicz, będący kompozytorem Młodej Polski, fascynował się szczególnie muzyką orkiestrową. To zamiłowanie uwidacznia się w jego harmonii i bogactwie współbrzmień akompaniamentu fortepianu pieśni, który tworzy równe ważną linię melodyczną, jak głos prowadzący solisty. W dorobku kompozytorskim Karłowicza, prócz miniatur wokalnych, znajduje się przepiękny „Koncert A-dur” (na skrzypce i orkiestrę) oraz poematy symfoniczne (np.: „Powracające fale”, „Stanisław i Anna Oświecimowie”, „Odwieczne pieśni” czy „Smutna opowieść”).

Karłowicz pragnął osiągnąć to, co najgłębsze, najpiękniejsze i najbardziej mistyczne w muzyce. O tym myślał i do tego dążył, o czym świadczą jego słowa: Może muzyka wyżej nie potrafi wzbić się niż poezja, z pewnością jednak może polecieć gdzie indziej, w innym kierunku. Myśli powyższe skłoniły mnie (…) do zaprzysiężenia wierności tej muzyce, która w przekonaniu moim zdolna jest sięgać najdalej i najgłębiej, to jest muzyce orkiestrowej, uniezależnionej od poezji i szczegółowego programu. Mimo swych upodobań i ewoluujących przekonań artystyczno-kompozytorskich, pieśni Karłowicza przetrwały próbę czasu, dając dowód swego nieprzemijalnego piękna i wyjątkowości stylu.

Utwory Mieczysława Karłowicza wyróżnia element całkowicie oryginalny i charakterystyczny: to melodyka przepojona słowiańskim liryzmem, smutkiem, tęsknotą, żarliwością i melancholią. Choć pieśni Karłowicza z jego okresu młodości reprezentują niejako preludium do późniejszych dzieł orkiestrowych, stanowią jednocześnie dowód jego talentu i artyzmu wysokiej klasy. Wielką stratą była więc przedwczesna, tragiczna śmierć kompozytora. Podczas jednej z samotnych wypraw górskich Karłowicz zginął przysypany lawiną śnieżną w Tatrach. Było to 8 lutego 1909 r. Miał wówczas zaledwie 33 lata. Wrażliwość muzyczna Karłowicza pozostała jednak uwieczniona w jego dziełach.

Duchowy ciężar

Większe cierpienie niż drewno krzyża, uciemiężenie duchowe. Krzyż fizycznych dolegliwości nie może równać się z tym, co wewnętrznie ugniata człowieka. Skupienie na swoich słabościach karuzelą egoizmu i pogłębieniem udręczenia.

Cierpienie zawsze do kogoś przynależy. Jeśli jest moim udziałem, należy do mnie i ja nim dysponuję. Mam zatem moc uczynić z nim to, co chcę. Mogę mu się przyjrzeć i w nieskończoność analizować to, co przeciw mnie występuje albo mnie usprawiedliwia. Mogę też je wykorzystać na materiał modlitwy za drugą osobę. Cierpienie pochłania mnóstwo energii, która nie powinna być wysyłana bezwartościowo w eter. Choć cierpienie jest złem, którego nie można uniknąć, to jednak można je spożytkować do dobrych celów. Zło można zamienić na desant dobra.

Nie można uciec od belki krzyża istnienia. Ten, kto ją wybierze i do niej konsekwentnie zmierza, nie jest zaskakiwany ciosami życia i przeciwnościami dnia codziennego. Osoba przyjmująca cierpienie za nieodłączny element egzystencji, nie żyje złudzeniami o błogim szczęściu na ziemi. Jej tarczą nie jest barykada marzeń czy westchnień za utraconym rajem, lecz ukierunkowane dążenie do pełni realizacji wytyczonych sobie zadań – konkretnych, odpowiedzialnych i wymagających odwagi. Nie ma innej drogi do spełnienia. Zamykanie oczu na faktyczność cierpienia w życiu nie może zakończyć się inaczej, jak bolesnym rozczarowaniem i rozgoryczeniem, buntem, pretensjami i problemami różnego rodzaju.

Jezus wiedział, że będzie ukrzyżowany i nie zmieniał scenariusza własnych przewidywań. Zmierzał konsekwentnie ku wyznaczonemu celowi. Golgota nie była na pierwszym planie, choć obecne w życiu Jezusa cierpienie przywoływało myśli ku śmierci za wyznawaną wiarę w Miłującego Boga. Jezus zakochał się w Ojcu do tego stopnia, że był gotowy na Krzyż. Miłość zawsze wiąże się z cierpieniem. Nie ma miłości bez krzyża. Cierpienie towarzyszyło Jezusowi do końca. Kryzys w Ogrójcu był dowodem Jego duchowych zmagań w tym temacie. Był wyczuwalny i widzialny na Jego zakrwawionych skroniach. Modlitwa Jezusa nie była łatwa w godzinie próby. Strach oczekiwania paraliżował. Walka duchowa osiągnęła swój kulminacyjny moment. W Ogrójcu Jezus podjął ostateczną decyzję, że wybiera hańbę krzyżowej śmierci. Jego dojrzałość wynikała z odkrytej Prawdy o ludzkiej tęsknocie za Wybawicielem. Jezus poprzez przyjęte cierpienie miłował każdego człowieka w sposób najdoskonalszy.

Miłość jest wynikiem duchowej decyzji na to, by mimo cierpienia okazywać innym życzliwość i dobro. Jeśli cię kto uderzy w prawy policzek, będzie okazja by pokazać swoją wielkość przebaczenia i brak odwetu. Ten, kto naśladuje Chrystusa nie poda głodnemu kamienia, lecz chleb. Nie nakarmi bliźniego skorpionem, lecz rybą. Nie poda spragnionemu butelki z benzyną, lecz kubek z wodą. Człowiekowi bez płaszcza zapewni nakrycie, choćby miał dać swoje, jedyne. Pobitego na ulicy opatrzy i zapewni mu pomoc.

Cierpienie ma zdolności do transformacji w energię miłości. Dlatego też wzdychający do Pana z krzyża własnych grzechów zostanie miłosiernie przyjęty na łono Abrahama.