Łączna liczba wyświetleń

środa, 25 lipca 2012

Poddawany próbom


Nauka Jezusa była piorunującym zwrotem w dotychczasowym oglądzie wiary Żydów, ponieważ stanowiła odejście od dotychczasowego rozumienia wielu zagadnień religijnych. Żydzi czuli się zagrożeni, odbierając naukę i zachowanie Jezusa jako „zgorszenie”. Było to spowodowane zerwaniem Jezusa z dotychczasowym (ówczesnym) sposobem myślenia i interpretowania Pisma oraz przepisów prawa Mojżeszowego. Światopogląd faryzeuszy i uczonych w Piśmie zaczął poważnie chwiać się w podstawach. I było to tym bardziej zdumiewające, że wstrząsu religijnego dokonywał ubogi Cieśla z Nazaretu. Jego śmiałość w podważaniu ich porządku i władzy wywoływała gniew i sprzeciw. Syn Maryi bezpardonowo kwestionował błędne interpretacje zapisów biblijnych[1]. Cokolwiek jednak „podważał” – to uzasadniał i wyjaśniał, zdumiewając reinterpretacją Objawienia Bożego. Przykładów na to jest mnóstwo − i to w samej Biblii. Oto jeden z nich, w którym spór dotyczył tekstu Mojżesza:
Wykształceni i „biegli” w znajomości prawa faryzeusze chcąc Go [tj. Jezusa] wystawić na próbę, pytali Go, czy wolno mężowi oddalić żonę (Mk 10,2), czyli rozwieść się. Jezus nie dał od razu odpowiedzi, ale zadał pytanie wskazując, że liczy się z Pismem Świętym: Odpowiadając zapytał ich: «Co wam nakazał Mojżesz?» (Mk 10,3). Faryzeusze skorzystali z okazji na wykazanie się znajomością przepisów prawa i rzekli: «Mojżesz pozwolił napisać list rozwodowy i oddalić» (Mk 10,4). Bo rzeczywiście, takie było prawo: Jeśli mężczyzna poślubi kobietę i zostanie jej mężem, lecz nie będzie jej darzył życzliwością, gdyż znalazł u niej coś odrażającego, napisze jej list rozwodowy, wręczy go jej, potem odeśle ją od siebie (Pwt 24,1). W tej sprawie zdanie kobiety w żadnym wypadku nie było brane pod uwagę, nawet jeśli kochała swego męża i chciała z nim zostać. Ponadto, po śmierci drugiego męża nie mogła wrócić do pierwszego: nie będzie mógł pierwszy jej mąż, który ją odesłał, wziąć jej powtórnie za żonę jako splugawionej (Pwt 24,4). Znając prawo Jezus wyjaśnił (od strony psychologicznej i socjologicznej) przyczynę dyspensy Mojżesza, a następnie zaakcentował, że Pan Bóg jest pierwszym Autorytetem, którego należy słuchać: Wówczas Jezus rzekł do nich: «Przez wzgląd na zatwardziałość serc waszych napisał wam to przykazanie. Lecz na początku stworzenia Bóg stworzył ich jako mężczyznę i kobietę: dlatego opuści człowiek ojca swego i matkę i złączy się ze swoją żoną, i będą oboje jednym ciałem. A tak już nie są dwoje, lecz jedno ciało. Co więc Bóg złączył, tego człowiek niech nie rozdziela!» (Mk 10, 5−9; zob. Rdz 1,27; 2,24). Tym samym Jezus cofnął rzekome przywileje mężczyzn unieważniając dawny przepis ludzki (prawa Mojżeszowego) i przypomniał, że małżeństwo jest nierozerwalne.

W ten sposób Jezus oczyszczał autentyczną ideologię mesjańską Starego Testamentu od naleciałości narodowo-politycznych[2]. To, czego uczył, szokowało właśnie dlatego, że nikt przed Jezusem nie odważył się zweryfikować (pod względem poszukiwania Prawdy) litery prawa. Do tego stopnia Żydzi poszli za literą, że prawo stało się jak „bóg − surowy sędzia”, wobec którego trzeba być bezwzględnie posłusznym. Dzisiejszy fundamentalizm i literalne odczytywanie Pisma Świętego są smutnym przykładem kopiowania tamtych zamierzchłych postaw.
Jezus wywoływał gwałtowne emocje. Bywało, że nawet apostołowie w dobrej intencji zwracali Mu uwagę (zob. J 6,53–66; Mt 15,11–12). Dla uczonych w Piśmie i faryzeuszy Jezus był szaleńcem i bluźniercą, gdyż przedstawiał siebie jako Syna Bożego i Mesjasza[3] (zob. Mt 26,63–65; Łk 5,21; J 10,33.36). Pogardzanie Synem Maryi objawiało się licznymi atakami słownymi i inwektywami. Wątpiący poddawali Go próbom, prowokowali i toczyli spory merytoryczno-etyczne o treściach teologicznych, moralnych i egzystencjalnych. W ostateczności doszło do skazania Jezusa na śmierć krzyżową.


Pozdrawiam, Marta.



[1] Zob. przypis [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Najnowszy przekład z języków oryginalnych z komentarzem, oprac. Zespół Biblistów Polskich, Wyd. Św. Paweł, Wrocław 2008, s. 2160.
[2] P. Porębski, Wykłady teologiczne wiary rozumnej na portalu internetowym świeckiego teologa, Wyd. Coriolanus, Kielce 2011, s. 375.
[3] Tenże, Wiara rozumna świeckiego teologa, Wyd. Coriolanus, Kielce 2010, s. 155.

wtorek, 24 lipca 2012

Troski doczesne


Troski doczesne to te, które dotyczą rzeczywistości zewnętrznej i obejmują sprawy przyziemne, powszednie, materialne, ludzkie − przypisane do  egzystencji człowieka. Troski duchowe − „niebieskie” to te, które dotyczą eschatologii, wieczności i rzeczywistości transcendentnej.
Jezus zalecał uwalnianie się od zbytniego zamartwiania się sprawami ziemskimi: Dlatego powiadam wam: Nie troszczcie się zbytnio o swoje życie, o to, co macie jeść i pić, ani o swoje ciało, czym się macie przyodziać. Czyż życie nie znaczy więcej niż pokarm, a ciało więcej niż odzienie? Przypatrzcie się ptakom w powietrzu: nie sieją ani żną i nie zbierają do spichlerzy, a Ojciec wasz niebieski je żywi. Czyż wy nie jesteście ważniejsi niż one? Kto z was przy całej swej trosce może choćby jedną chwilę dołożyć do wieku swego życia? A o odzienie czemu się zbytnio troszczycie? Przypatrzcie się liliom na polu, jak rosną: nie pracują ani przędą. A powiadam wam: nawet Salomon w całym swoim przepychu nie był tak ubrany jak jedna z nich. Jeśli więc ziele na polu, które dziś jest, a jutro do pieca będzie wrzucone, Bóg tak przyodziewa, to czyż nie tym bardziej was, małej wiary? Nie troszczcie się więc zbytnio i nie mówcie: co będziemy jeść? co będziemy pić? czym będziemy się przyodziewać? Bo o to wszystko poganie zabiegają. Przecież Ojciec wasz niebieski wie, że tego wszystkiego potrzebujecie. Starajcie się naprzód o królestwo <Boga> i o Jego sprawiedliwość, a to wszystko będzie wam dodane. Nie troszczcie się więc zbytnio o jutro, bo jutrzejszy dzień sam o siebie troszczyć się będzie. Dosyć ma dzień swojej biedy (Mt 6,25−34). Wskazywał też: Uważajcie na siebie, aby wasze serca nie były ociężałe wskutek obżarstwa, pijaństwa i trosk doczesnych (…). Czuwajcie więc i módlcie się w każdym czasie (…) (Łk 21,34.36); Oddajcie więc Cezarowi to, co należy do Cezara, a Bogu to, co należy do Boga (Mt 22,21). Podobnie myślał św. Paweł, który napisał: O nic się już zbytnio nie troskajcie, ale w każdej sprawie wasze prośby przedstawiajcie Bogu w modlitwie i błaganiu z dziękczynieniem! A pokój Boży, który przewyższa wszelki umysł, będzie strzegł waszych serc i myśli w Chrystusie Jezusie (Flp 4,6−7).
Jednakże troska o godne życie i byt jest tak samo ważna, jak troska o stan duszy i wewnętrznego serca: Gdy którego z was syn prosi o chleb, czy jest taki, który poda mu kamień? Albo gdy prosi o rybę, czy poda mu węża? (Mt 7,9−10). Nędza, bezrobocie,… są takim samym złem tego świata, jak grzech. Jezus zachęca, by pomagać tym, którzy mają problemy i są w potrzebie: Bo byłem głodny, a daliście Mi jeść; byłem spragniony, a daliście Mi pić; byłem przybyszem, a przyjęliście Mnie; byłem nagi, a przyodzialiście Mnie; byłem chory, a odwiedziliście Mnie; byłem w więzieniu, a przyszliście do Mnie (Mt 25,35−36).
W zawierzeniu Bogu w obu troskach (zewnętrznych i wewnętrznych) przejawia się wiara, roztropność oraz szansa na uaktywnienie miłości człowieka. Natomiast przesadna troska o którąkolwiek rzeczywistość (materialną bądź transcendentną) może prowadzić do różnego rodzaju wypaczeń i lęków. W czasach św. Pawła zdarzyło się, że Tesaloniczanie zaniedbywali codzienne obowiązki, oczekując rychłego nadejścia końca świata. Wierzyli w bliskość paruzji i, nie widząc żadnego sensu w pracy, popadli niemal w zupełną bezczynność[1] (zob. 2 Tes 2,1n; 3,6−15). Apostoł napisał więc do mieszkańców miasta list, w którym polecił zerwać z bezczynnością i nierozsądnym marzycielstwem, zachęcając do pracy i czujności w łączności z Bogiem.
Klucz do usadowienia spraw doczesnych względem rzeczywistości transcendentnej wskazał Jezus: (…) potrzeba <mało albo> tylko jednego. Maria obrała najlepszą cząstkę, której nie będzie pozbawiona (Łk 10,42). Troski doczesne umieszczone w najlepszej cząstce, to sprawy czynione w Bogu, z Bogiem, przez Boga, dzięki Bogu, dla Boga, na Jego chwałę i z miłości do Boga. Jeżeli zaś z miłości do Boga, to poprzez miłość Chrystusową do ludzi (nawet w przypadku całkowitego, konsekrowanego oddania na służbę Bogu, np. w stanie zakonnym lub kapłańskim): Jeśliby [bowiem] ktoś mówił: «Miłuję Boga», a brata swego nienawidził, jest kłamcą, albowiem kto nie miłuje brata swego, którego widzi, nie może miłować Boga, którego nie widzi (1J 4,20).
Z życiem w Bogu w sprawach i troskach doczesnych wiąże się kroczenie wąską ścieżką, które polega na miłowaniu na przekór wszystkiemu, pomimo własnej i cudzej niedoskonałości. Pan Bóg nie wymaga bowiem perfekcji (nawet jeśli jest napisane: Bądźcie więc wy doskonali, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski −Mt 5,48). Bóg pragnie oblubieńczego zjednoczenia z człowiekiem w taki sposób, by w jego każdej sprawie i zatroskaniu mianownikiem była miłość w „krwiobiegu” Aktu działającego: Miłości pragnę, nie krwawej ofiary (Oz 6,6).


Pozdrawiam, Marta.


[1] P. Porębski, Listy Pawła Apostoła w wierze rozumnej świeckiego teologa, Wyd. Coriolanus, Kielce 2010, s. 23.

poniedziałek, 23 lipca 2012

Modlitwa wysłuchana


Jezus powiedział: Proście, a będzie wam dane (Mt 7,7); O cokolwiek prosić Mnie będziecie w imię moje, Ja to spełnię (J 14,14); Nie wyście Mnie wybrali, ale Ja was wybrałem i przeznaczyłem was na to, abyście szli i owoc przynosili, i by owoc wasz trwał − aby wszystko dał wam Ojciec, o cokolwiek Go poprosicie w imię moje (J 15,16); Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: O cokolwiek byście prosili Ojca, da wam w imię moje. Do tej pory o nic nie prosiliście w imię moje: Proście, a otrzymacie, aby radość wasza była pełna (J 16,23−24).
Prawdziwa modlitwa, to modlitwa duchowego serca transcendentnej duszy człowieka, otwartego w wierze na miłość Boga.
Jezus wskazywał na czym polega częsty błąd modlących się: Ten lud czci Mnie wargami, lecz sercem swym daleko jest ode Mnie (Mk 7,6). Zalecał więc: Na modlitwie nie bądźcie gadatliwi jak poganie. Oni myślą, że przez wzgląd na swe wielomówstwo będą wysłuchani. Nie bądźcie podobni do nich! Albowiem wie Ojciec wasz, czego wam potrzeba, wpierw zanim Go poprosicie (Mt 6,7−8).
Niejednokrotnie człowiek może mieć wątpliwości, czy Bóg go wysłuchał, kiedy doświadcza Jego milczenia: Boże mój, wołam przez dzień, a nie odpowiadasz, [wołam] i nocą, a nie zaznaję pokoju (Ps 22,3). Karmelita bosy, o. prof. Jerzy W. Gogola napisał: Podczas modlitwy człowiek otwiera się coraz bardziej na miłość Bożą i otrzymuje zrozumienie Jego woli.[1] Oznacza to, że istotnym warunkiem wysłuchania prośby ucznia [Chrystusa] jest troska o poznanie i wypełnienie woli Ojca (…).[2] Potwierdza to tekst z Pierwszego Listu św. Jana Apostoła: Ufność, którą w Nim pokładamy [tj. w Bogu], polega na przekonaniu, że wysłuchuje On wszystkich naszych próśb zgodnych z Jego wolą. A jeśli wiemy, że wysłuchuje wszystkich naszych próśb, pewni jesteśmy również posiadania tego, o cośmy Go prosili (1 J 5,14−15). Ponadto, jak napisał świecki teolog − Paweł Porębski: Modlitwa prawdziwa jest zawsze wysłuchana, tyle, że niekiedy Bóg wysłuchuje nas inaczej niż byśmy tego chcieli. Kto wie czy nie udziela nam wówczas więcej, niż prosiliśmy[3]. W innym miejscu dodaje: Modlitwa kochającego [tj. pełniącego wolę Bożą] jest zawsze wysłuchana. Natomiast niekiedy Bóg wysłuchuje nas inaczej, niż to sobie zaplanowaliśmy[4]. Potwierdza to o. prof. J. W. Gogola, który jest zdania, że przez modlitwę w Chrystusie dobro, o jakie prosiliśmy Boga, już otrzymaliśmy, chociaż niekoniecznie w taki sposób, w jaki sobie wyobrażaliśmy i oczekiwaliśmy (…).[5] Dzieje się tak dlatego, że Bóg (…) doskonale [i lepiej od nas] wie, czego nam potrzeba[6]: wie Ojciec wasz, czego wam potrzeba, wpierw zanim Go poprosicie (Mt 6,8). Sam fakt, że ktoś się modli, przedstawiając Bogu prośbę, która wyraża jego wiarę w Boga i jego przylgnięcie do tajemnicy Bożej woli, już jest świadectwem, że prośba została przez Boga przyjęta i przynosi owoc.[7] Jednym z owoców modlitwy jest wzrost zażyłości z Bogiem.
Stwórca wysłuchuje modlitwy ludzkiej po Bożemu. Wysłuchanie modlitwy można rozpoznać po wzroście natężenia i głębi miłowania w naszym życiu, mimo naszej niedoskonałości. Kiedy św. Paweł prosił Boga o uwolnienie z ucisku (ościenia), usłyszał w swoim sercu pocieszające zapewnienie Pana: Wystarczy ci mojej łaski (zob. 2 Kor 12,7−10). W działalności apostolskiej wspierany był więc mocą Bożą, która pozwoliła mu przejść ponad własną słabością. Tym samym Apostoł nie otrzymał dobra, o które wyraźnie prosił, ale otrzymał dar, (…) który w głębi tej prośby był zawarty[8].
Największym darem Boga na modlitwie jest miłość Chrystusowa. Jezus pragnie być całkowicie i w pełni darem dla człowieka poprzez komunię miłości: Jeżeli we Mnie trwać będziecie, a słowa moje w was, poproście, o cokolwiek chcecie, a to wam się spełni. Ojciec mój przez to dozna chwały, że owoc obfity przyniesiecie i staniecie się moimi [miłującymi] uczniami (J 15,7−8). Jeżeli więc w Pierwszym Liście do Tesaloniczan czytamy: nieustannie się módlcie (1 Tes 5,17), to nie chodzi tu o wielomówstwo, lecz stałe trwanie w miłosnym Akcie działającym w codzienności. Największym darem dla nas jest wzrost dobra w sercu, którego źródłem jest Duch Święty. Zatem dobrem są te rzeczy, które pomnażają w nas miłość i pozwalają bardziej zjednoczyć się z Bogiem[9].

[1] P. Porębski, Rzeczywistość w świetle nauki, filozofii i wiary, Wyd. Jedność, Kielce 2008, s. 113.
[2] O. Jerzy W. Gogola, Od objawienia do zjednoczenia. Wykład teologii modlitwy, Wyd. Karmelitów Bosych, Kraków 2005, s. 72.
[3] P. Porębski, Rzeczywistość w świetle…, s. 112.
[4] Tamże.
[5] O. Jerzy W. Gogola, Od objawienia…, s. 74.
[6] Tamże, s. 72.
[7] Tamże, s. 73.
[8] Tamże, s. 74.
[9] Tamże, s. 75.

Pozdrawiam, Marta.

niedziela, 22 lipca 2012

Modlitwa Hioba



Modlitwa Hioba jest przede wszystkim autentyczna, żywa i dramatyczna, mająca różne etapy w procesie rozwoju człowieka.
Przykładem modlitwy czystej wiary i całkowitego zawierzenia Bogu są słowa: Pan dał, Pan wziął, niech będzie błogosławione imię Pana (Hi 1,21). Przykładem modlitwy w doświadczeniu kryzysu, w którym wewnętrzne serce głównego bohatera przepełnia smutek i gorycz, są słowa: Życie obrzydło mej duszy, przedstawię Jemu swą sprawę, odezwę się w bólu mej duszy! (Hi 10,1).
Poprzez ogromne cierpienie Hiob zostaje wystawiony na próbę (tracąc majątek, zdrowie, dom i całą rodzinę). Na pytania: jaki jest sens cierpienia, które dosięga niewinnego? dlaczego sprawiedliwy Bóg do tego dopuszcza?, Hiob początkowo nie znajduje odpowiedzi, ani pociechy u Boga.[1] Nie rozumie doświadczenia, które go dotknęło, dlatego wylewa cały swój ból na modlitwie przed Bogiem: Zostaw mnie (Hi 7,16); Stałeś się dla mnie okrutny. Uderzasz potężną prawicą (Hi 30,21). Doświadcza "ciemnej nocy" wiary. Jego dramat nie powoduje jednak braku ufności względem Boga. W dalszym ciągu ze wszystkich sił stara się pojąć to, co się stało. Wydaje mu się, że żył poprawnie, jednak ma rozterki: Zgrzeszyłem. Cóż mogłem Ci zrobić? [Przecież] człowieka przenikasz. Dlaczego na cel mnie wziąłeś? Mam być ciężarem Najwyższemu? (Hi 7,20). Mimo bólu, cierpiący Hiob pokłada nadzieję w Bogu: Teraz mój Świadek jest w niebie, Ten, co mnie zna, jest wysoko. [Gdy] gardzą mną przyjaciele, zwracam się z płaczem do Boga (Hi 16,19−20); Lecz ja wiem: Wybawca mój żyje, na ziemi wystąpi jako ostatni (Hi 19,25). Tym samym Hiob wierzy w pomoc i łaskę miłującego Boga. Wiara Hioba zostaje umocniona poprzez wytrwałość w przeżywanych cierpieniach.
Pod wpływem doświadczeń Hiob dojrzał wewnętrznie i na nowo poznał Boga otwierając swe duchowe oczy: Dotąd Cię znałem ze słyszenia, obecnie ujrzałem Cię wzrokiem (Hi 42,5).


Współczesnym Hiobem jest dziś ten, kto na nowo odczytuje sens cierpienia swego życia, doświadczając głębszej i pełniejszej jedności z Bogiem.


Pozdrawiam, Marta.


[1] Ówcześni Izraelici uważali, że człowiek cierpi wyłącznie z powodu swoich grzechów i już tu na ziemi jest za to karany. Nie rozumieli tajemnicy cierpienia niezawinionego, którego pełne misterium zostało ukazane w Jezusie Chrystusie (1 Kor 1,22−24).

sobota, 21 lipca 2012

Modlitwa Jeremiasza


Szczególnie bliski kontakt z Bogiem przeżywał prorok Jeremiasz. Bardzo często poświęcał czas na osobistą (indywidualną) modlitwę − przepełnioną wielką głębią i personalizmem w relacji z Bogiem. Podczas modlitwy Jeremiasz nabierał mocy i siły wewnętrznej. Podobnie jak Mojżesz, prorok stale wstawiał się za swym narodem (por. Jr 14,7−9.19−22). Czynił tak mimo odczuwanych oporów wynikających np. z powodu młodego wieku (por. Jr 1,6). W Piśmie Świętym autor biblijny ów „opór” przypisał też i Jahwe, wkładając w Jego „usta” słowa skierowane do Jeremiasza: Ty zaś nie wstawiaj się za tym narodem, nie zanoś za niego błagań ani modłów, ani też nie nalegaj na Mnie, bo cię nie wysłucham (Jr 7,16; zob. też: Jr 11,14; 14,11). Mimo wszystko Jeremiasz wierzył, że Bóg wysłuchuje każdego, kto się do Niego zwraca[1] (por. Jr 29,12−14).
W Księdze Jeremiasza występują wyznania i modlitwy, poprzez które prorok obrazował stan swojej duszy. Widać w nich cierpienia, zawody i kryzysy człowieka wiary. Modlitwy Jeremiasza stanowią przykład ludzkiego, żywego, szczerego i autentycznego dialogu z Bogiem (por. Jr 12,1−6; 20,7−18).
Doświadczenie samotności w miłującym sercu proroka (z powodu odrzucenia przez ludzi oraz „milczenia” Boga), było szczególnym znamieniem powołania Jeremiasza. Z powodu głoszonego słowa prorok odczuwał brzemię swej misji i niesprawiedliwość (por. Jr 15,10). Wewnętrzny imperatyw skłaniał go jednak, by przekazywać słowa ludowi (niejednokrotnie były to twarde słowa). Jego powołanie nie było więc łatwe i przyjemne. Chociaż prorok Jeremiasz pragnął dobrych relacji z ludźmi, napotykał na sprzeciw i podział. Zdarzało się, że przeciwnicy naigrywali się z niego (Jr 17,15).
W chwilach cierpienia Jeremiasz szukał pociechy u Boga, by wytrwać w podjętym zadaniu. Żalił się przed Stwórcą, któremu całkowicie oddał się do dyspozycji: Uwiodłeś mnie, Panie, a ja pozwoliłem się uwieść (Jr 20,7). Mimo wszelakich prób i doświadczeń prorok nigdy nie przestał być wierny Najwyższemu. Wyrażał swoją wiarę wbrew „niepowodzeniom”, pamiętając o obietnicy Boga zapisanej w jego sercu: Będę z tobą, aby cię ochraniać (Jr 1,8). W przeżywanym kryzysie duchowym, podczas modlitwy Jeremiasz doświadczył teologicznego nawrócenia. Przeszedł od rozumowania ludzkiego do myślenia na sposób boski. W swoim sercu odkrył z radością i przekonaniem na czym polega wierność Boga, która pozwoliła mu wytrwać w powołaniu z nadzieją i mocą Stwórcy: Ilekroć otrzymywałem Twoje słowa, pochłaniałem je, a Twoje słowo stawało się dla mnie rozkoszą i radością serca mego (Jr 15,16; zob. też: Jr 17,14).


Współczesnym Jeremiaszem jest każdy, kto odkrywa stan Dobra Najwyższego i pełni Bożą wolę pomimo doznawanych cierpień, niezrozumienia ze strony ludzi i wszelakich przeciwności.   

 Pozdrawiam, Marta.

[1] O. Jerzy W. Gogola, Od objawienia do zjednoczenia. Wykład teologii modlitwy, Wyd. Karmelitów Bosych, Kraków 2005, s. 46.

piątek, 20 lipca 2012

Modlitwa Mojżesza


W Biblii Mojżesz został przedstawiony jako wielki prorok i pośrednik między Bogiem a ludem izraelskim. Trwając w szczególnej więzi z Bogiem: twarzą w twarz (por. Lb 12,6−8), wstawiał się za Izraelitami (Wj 32,11−13). Jego gest wzniesionych rąk podczas modlitwy za zwycięstwo Izraela jest wymownym symbolem żarliwości duszy i ufności w Bożą Opatrzność (por. Wj 17,8−13).
Szczególnym miejscem modlitwy Mojżesza była Góra Synaj. Kiedy dowiedział się o bałwochwalstwie swego ludu, spodziewał się kary ze strony Stwórcy. Obraz Boga, jaki nosił w swoim sercu spowodował, że bał się Jego gniewu, dlatego modlił się: Odwróć zapalczywość Twego gniewu i zaniechaj zła, jakie chcesz zesłać na Twój lud (Wj 32,12). Jego dialog ze Stwórcą był więc dramatyczny. W swej obronnej argumentacji prorok przywołał miłość, wierność i chwałę Najwyższego. Przede wszystkim chciał, by Bóg pamiętał o obietnicy danej przodkom: Wspomnij na Abrahama, Izaaka i Izraela, Twoje sługi, którym przysiągłeś na samego siebie, mówiąc do nich: «Uczynię potomstwo wasze tak liczne jak gwiazdy niebieskie, i całą ziemię, o której mówiłem, dam waszym potomkom, i posiądą ją na wieki!» (Wj 32,13). Po tej duchowej walce Mojżesz otrzymał światło i pokój wewnętrzny, iż lud nie będzie ukarany. W Biblii zostało to ujęte w podsumowującym zdaniu: Wówczas to Pan zaniechał zła, jakie zamierzał zesłać na swój lud (Wj 32,12). Zapis ten deformuje jednak prawdziwy obraz Boga. Można bowiem odnieść wrażenie, że Mojżesz (jako „zwinny adwokat” ludu) przekonał surowego Boga-Władcę o tym, żeby Ten przebaczył Izraelitom. Jak to wyjaśnić? Zapis powstał na miarę panującej mentalności oraz stopnia dojrzałości duchowej autora (-ów) biblijnych. Pozornie wygląda na to, że Bóg zmienił zdanie, a tak naprawdę to Mojżesz zmienił swoją opinię o Bogu: w Bogu zagniewanym odkrył Boga przebaczającego. (…) Mojżesz podczas modlitwy odkrył prawdziwe oblicze Boga i potrafił właściwie odczytać grzech swojego ludu.[1]

Współczesnym Mojżeszem jest nie tylko ten, kto modli się żarliwie prosząc Boga o pomoc w ważnych sprawach społecznych. Jest nim przede wszystkim człowiek, który podczas modlitwy otwiera serce na łaskę i, poddając się Duchowi Świętemu, przemienia swoje myśli i życie (metanoia).

Pozdrawiam, Marta.



[1] O. Jerzy W. Gogola, Od objawienia do zjednoczenia. Wykład teologii modlitwy, Wyd. Karmelitów Bosych, Kraków 2005, s. 44.

czwartek, 19 lipca 2012

Modlitwa Abrahama


U Abrahama panowała jedność życia i modlitwy. Był przyjacielem Boga. Jego duchowość jest przepełniona przede wszystkim postawą posłuszeństwa. Świadczą o tym stale powtarzane słowa: Oto jestem (zob. Rdz 22,1.11), ilekroć słyszał wezwanie Stwórcy.
Abraham był nie tylko posłuszny Bogu. Jego modlitwy były błagalne (w tym lamenty), ale przede wszystkim nacechowane zażyłością oraz bardzo bliskim dialogiem ze Stwórcą. Abrahama przepełniało zaufanie Bogu i chęć rozwiązania różnych problemów. Bywało, że modlitwy, choć pełne szacunku, były nieustępliwe. Źródłem śmiałej relacji Abrahama względem Boga była przede wszystkim wzruszająca wiara i troska o innych. Na jego przykładzie widać, jak wielką wartość posiada modlitwa wstawiennicza przyjaciela Boga; jak wiele zależy od nielicznych nawet sprawiedliwych (…)[1] (por. Rdz 18,23−32).
U Abrahama, oprócz dramaturgii dotyczącej choćby wieloletniego oczekiwania na potomka, był niebywały heroizm w jego oddaniu Stwórcy. W usłyszanym wezwaniu do złożenia ofiary z Izaaka, Abraham okazał całkowite zawierzenie Bogu. Opis biblijny przekazuje, że w tym przypadku mąż Sary nie dyskutował z „wolą” Boga, lecz poszedł wykonać to, co usłyszał (mimo, że zgoda na zabicie i złożenie w ofierze Bogu jego syna przeczyła nie tylko zdrowemu rozsądkowi, ale przede wszystkim kolidowała z obietnicą i miłością Stwórcy). Na górze Moria Abraham dojrzewa duchowo dochodząc w swoim sercu do wniosku, że Bóg (…) absolutnie zakazuje składać ofiary z ludzi[2] (por. Rdz 22,12). Na przykładzie wewnętrznej drogi modlitwy Abrahama widać, że Bóg nie pragnął śmierci syna (Izaaka), lecz [jeszcze głębszej] wiary ojca (Abrahama).[3] U niego modlitwa jest uprzywilejowanym miejscem objawienia i teologicznej refleksji, poszukiwania i odkrywania misterium Boga.[4]
Współczesnym Abrahamem jest dziś każdy człowiek [wiary], który staje przed Bogiem pełen pytań, a może i pretensji, [a] odchodzi sprzed Bożego oblicza oświecony, spokojny i lepiej rozumiejący Boga.[5]

Pozdrawiam, Marta.


[1] O. Jerzy W. Gogola, Od objawienia do zjednoczenia. Wykład teologii modlitwy, Wyd. Karmelitów Bosych, Kraków 2005, s. 44.
[2] Zob. przypis [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Najnowszy przekład z języków oryginalnych z komentarzem, oprac. Zespół Biblistów Polskich, Wydaw. Św. Paweł, Wrocław 2008, s. 67.
[3] P. Porębski, Wiara rozumna świeckiego teologa, Wyd. Coriolanus, Kielce 2010, s. 6.
[4] O. Jerzy W. Gogola, Od objawienia do zjednoczenia..., s. 43.
[5] Tamże, s. 44.